De knol van een radijs groeit ondergronds en heeft ruimte nodig om zich in alle richtingen goed te kunnen vormen. In een te ondiepe bak — minder dan 10 centimeter potgrond — stuit de knol op de bodem of op de rand van de bak en groeit hij scheef, misvormd of gedeeltelijk boven de grond. Dat geeft kleinere, soms holle knollen.

15 centimeter potgrond is het minimum voor standaard ronde radijsrassen. Langwerpige rassen zoals Daikon of ‘French Breakfast’ hebben 20 tot 25 centimeter nodig. Controleer bij het vullen van de bak of er minstens 2 centimeter ruimte boven de grond overblijft voor water geven zonder overgieten.

Bij sla en spinazie is het blad het eindproduct — dat groeit ook bij beperkt licht, al gaat het trager. Bij radijs is de knol het eindproduct en die wordt gevormd als de plant voldoende energie heeft om naast bladproductie ook aan reservevorming te doen. Bij te weinig licht investeert de plant alles in loof en blijft de knol miniem of vormt hij helemaal niet.

Een zonnig, zuidgericht raam is dan ook de aanbevolen plek. In de donkere wintermaanden (december–januari) is zelfs een zuidvensterbank niet altijd voldoende — een LED-kweeklamp op 10 tot 15 centimeter boven de bak, gedurende 14 tot 16 uur per dag, compenseert het lichttekort betrouwbaar.

Het duidelijkste signaal is de bovenkant van de knol die boven de grond zichtbaar wordt. Dat zie je doorgaans als de knol een doorsnede van twee tot drie centimeter heeft bereikt — het ideale oogststadium voor smaak en textuur. Druk voorzichtig op de grond naast een knol: als hij meeveer en stevig aanvoelt, is hij klaar.

Wacht je te lang, dan wordt de knol hol. De cellen trekken vocht terug en de structuur wordt kurkdroog en vezelig. Een radijsje dat begint te schieten — een bloeistengel die omhoogschiet — is niet meer eetbaar als knol. Oogst dan ook altijd zo snel mogelijk zodra het signaal verschijnt, ook als niet alle knollen tegelijk klaar zijn.

Ja, radijsloof is eetbaar. Jonge bladeren van drie tot vier weken oud zijn licht gepeperd van smaak — vergelijkbaar met rucola — en goed te gebruiken rauw in salades of als garnering. Ze zijn op hun smaakvolst in dezelfde periode als de knol: de eerste drie tot vier weken na opkomst.

Oudere bladeren worden ruwer, borstelig en minder aangenaam van textuur. Ze zijn dan beter te gebruiken als blancheergroente of als toevoeging aan een soep dan rauw. Oogst het loof tegelijk met de knol — apart bewaren verdroogt het snel. Samen in de koelkast in een afgesloten bakje houden ze drie tot vier dagen.

Zaai elke twee weken een nieuwe rij of bak in. Radijs is klaar in drie tot vier weken bij voldoende licht — dus met twee bakken op een versprongen schema van twee weken heb je altijd één bak in de oogstfase. Meer dan twee à drie bakken tegelijk is voor de meeste huishoudens meer dan nodig.

Na de oogst kun je dezelfde bak direct hergebruiken. Komposteer de wortels, maak de bovenste grondlaag los, voeg een klein schepje compost toe en begin opnieuw. Radijs put de potgrond weinig uit en laat een relatief rijke bodem achter voor de volgende ronde — zeker als het een vlinderbloemige of bladgroente als opvolger wordt.

Veel loof maar kleine knollen is vrijwel altijd een teken van te weinig licht. De plant heeft onvoldoende energie om zowel in bladgroei als in knolreserves te investeren en kiest bij lichtgebrek voor bladgroei. Verplaats de bak naar een zonniger raam of voeg een kweeklamp toe.

Holle knollen bij voldoende licht zijn doorgaans een teken van te laat oogsten: de knol is al verder in ontwikkeling gegaan dan het optimale oogststadium en de cellen zijn begonnen uit te drogen van binnen. Controleer in het vervolg eerder — zodra de bovenkant van de knol zichtbaar wordt en een diameter van twee centimeter heeft bereikt.