De 10-10-10 regel is een vuistregel voor knoflook in een gematigd klimaat: plant rond 10 oktober, op 10 centimeter diepte, met 10 centimeter tussenruimte. De datum sluit aan op de klimatologische realiteit in de Benelux — de bodem is dan nog werkbaar maar de nachten zijn al koel genoeg om de wortels te laten aanslaan voor de winter.

De diepte van 10 centimeter beschermt de teen tegen vorstschade en vogelschade, en geeft voldoende ruimte voor wortelontwikkeling in de herfst. De tussenruimte van 10 centimeter geeft elke bol ruimte om uit te groeien zonder te concurreren met de buren. Het planting window loopt in de praktijk van half september tot eind oktober — 10 oktober is de middenweg.

Gebruik voor het planten de buitenste, grootste tenen van de bol. De teen is de voedselreserve voor de nieuwe plant: een grotere teen geeft statistisch een grotere bol in de zomer. Kleine of beschadigde tenen kiemen ook, maar leveren kleinere bollen en zijn beter geschikt voor directe consumptie in de keuken.

Breek de bol pas vlak voor het planten open — losgemaakte tenen drogen sneller uit en verliezen sneller hun kiemvermogen. Plant altijd met de punt naar boven en de platte zijde (wortelplateau) naar beneden. Sta je niet zeker van de oriëntatie, plant dan rechtop — knoflook vindt zijn weg zelf, maar een scheef geplante teen groeit langzamer omhoog.

Knoflook heeft vernalisatie nodig: weken van temperaturen onder de 10 graden zetten een biochemisch signaal in gang dat in het voorjaar de bolvorming start. Zonder die koude periode groeit de plant groen omhoog maar blijft hij als één geheel — hij maakt geen afzonderlijke tenen.

Voor stedelijke telers is dit relevant bij potten op een beschut, zonnig zuidbalkon: zorg dat de potten ook echt koud worden in december en januari. Potten die de hele winter boven de 10 graden blijven, geven teleurstellende bolvorming. Eventueel kun je de potten in die periode naar een koelere, minder beschutte plek verplaatsen.

Ja, knoflook groeit goed in potten mits de pot diep genoeg is — minimaal 30 centimeter voor voldoende wortelruimte en bescherming tegen kou die potten sneller doorkoelt dan volle grond. Een grow bag van 30–40 liter is ook een goede optie: die heeft betere luchtdoorstroming maar ook minder isolatie bij strenge vorst.

Plant per pot niet te krap: bij 10 cm tussenruimte pas je in een pot van 30 cm doorsnede comfortabel vijf tot zes tenen kwijt. Gebruik luchtige, goed drainerende potgrond gemengd met compost. Knoflook in te natte grond raakt snel in de knel — de teen kan rotten voor hij wortels heeft gevormd.

Geef in de winter spaarzaam water — alleen als de bovenste centimeters van de potgrond droog zijn. Te natte grond in combinatie met kou vergroot de kans op rotting van de teen sterk. In een normale Belgische of Nederlandse winter volstaat regenwater vaak al; controleer wel of de drainaagegaten niet verstopt zijn.

Bij strenge vorst (meerdere dagen onder –5 °C) kun je de potten tijdelijk beschermen met een laag stro, jute of vliesdoek om de bodem iets te isoleren. Verplaats de potten in dat geval ook weg van een sterk windexponeerde plek. Zodra het in februari zachter wordt, hervat je een normaal watergeefritme.

Knoflook is oogstklaar wanneer de onderste helft van de bladeren bruin en droog is, terwijl de bovenste helft nog groen staat — doorgaans in juni of begin juli. Wacht niet tot alle bladeren bruin zijn: dan is de bol al begonnen uiteen te vallen en zijn de buitenste rokken beschadigd, wat de houdbaarheid verkort.

Trek de plant voorzichtig uit de grond of gebruik een schepje om eronder te steken. Laat de geoogste bollen een tot twee weken drogen op een droge, luchtige plek uit direct zonlicht — het drogen zorgt dat de buitenste rokken verharden en de bol goed houdbaar wordt. Pas daarna sla je ze op of eet je ze.