Bij klassiek composteren gooi je alles door elkaar en meng je regelmatig. Bij de lasagne-methode bouw je bewust afwisselende lagen op: eerst bruin (koolstofrijk), dan groen (stikstofrijk), dan weer bruin. Die vaste laagstructuur zorgt voor een betere lucht- en vochtdoorstroming van bij de start.

Het grote voordeel: je hoeft tijdens het opbouwen niet te mengen. De lagen regelen zichzelf voor een groot deel, wat de methode eenvoudiger maakt voor wie weinig ruimte of gereedschap heeft.

Een gangbare verhouding is twee delen bruin op één deel groen, gemeten in volume. Bruin materiaal — karton, droge bladeren, stro, papier — levert koolstof. Groen materiaal — groente- en fruitresten, koffieprut, gemaaid gras — levert stikstof.

Te veel groen geeft een natte, zure bak die begint te stinken. Te veel bruin vertraagt het proces sterk omdat de micro-organismen onvoldoende stikstof hebben om actief te blijven. Bij twijfel: voeg extra bruin toe, dat is de veiligste correctie.

Neem een handvol compost en druk die samen. Er mogen slechts een paar druppels uitkomen — vergelijkbaar met een uitgeknepen spons. Is de massa kurkdroog en valt ze meteen uit elkaar, dan heeft de bak water nodig. Druipt er veel vocht uit, dan is het te nat.

Een te droge bak zet het biologische proces volledig stil. Een te natte bak mist zuurstof en werkt anaeroob, wat een zure of rotte geur geeft. Voeg in dat geval extra bruin materiaal toe en schep de bak om om lucht te laten toetreden.

Citrusschillen en uien zijn de bekendste valkuilen: beide zijn te zuur voor wormenbakken en verstoren de pH van het milieu waarin de wormen leven. Ook vlees, vis, zuivel en gekookt eten horen er niet in — die trekken ongedierte aan en rotten op een manier die wormen niet aankunnen.

Koffieprut is daarentegen ideaal: wormen zijn er dol op, het is stikstofrijk en het geeft structuur aan de massa. Voeg het wel altijd samen met bruin materiaal toe om de zuurgraad in balans te houden.

Rijpe compost is donkerbruin tot zwart, kruimelig van structuur en ruikt naar bosgrond — aards en neutraal, niet zuur of rot. Je herkent er geen originele ingrediënten meer in: geen stukjes groente, geen herkenbaar karton.

Bij de lasagne-methode duurt dit gemiddeld twaalf weken, afhankelijk van temperatuur, vochtgehalte en hoe regelmatig je omschept. Is de bak na die tijd nog gedeeltelijk onverteerd? Zeef de rijpe fractie eruit en laat de rest verder composteren.

Ja, de methode werkt ook op kleine schaal, mits de bak voldoende ventilatie heeft aan de onderkant en zijkanten. Let op goede afwatering zodat overtollig vocht weg kan — een bak die in zijn eigen vocht staat, gaat vrijwel altijd stinken.

Op een balkon is een gesloten bak met een kraantje onderaan het meest praktisch. Combineer je de methode met wormen (wormenbak), dan werkt het systeem nog compacter en sneller. Zet de bak bij voorkeur niet in de volle zon — een schaduwrijke, luchtige hoek geeft het beste resultaat.