Ongezouten reuzel (varkensvet) is de klassieke keuze en geeft een stevig klokje dat goed uithardt bij koude temperaturen. Kokosolie werkt als plantaardig alternatief — het hardt ook goed uit in de kou. Gebruik altijd ongezouten varianten: zout is schadelijk voor de nieren van kleine vogels, ook in kleine hoeveelheden.

Margarine en zachte smeerboter zijn minder geschikt. Margarine bevat vaak water en emulgatoren die het klokje broos en kruimelig maken. Bij warmte smelt margarine ook sneller dan reuzel, waardoor het klokje al vroeg in het voorjaar uiteen kan vallen.

Zonnebloempitjes (gepeld of ongepeld), hennepzaad en gierst trekken de meeste soorten aan: mezen, vinken, roodborstje en huismus. Voeg een handvol ongezouten, gehakte pinda’s toe voor extra calorieën — mezen zijn er dol op. Rozijnen en gedroogde bosbessen werken goed voor roodborstje en merel.

Vermijd tarwe en rogge als hoofdbestanddeel — die trekken selectief grote soorten als duiven en kraaien aan maar zijn voor kleine tuinvogels minder interessant. Een gangbare verhouding is twee delen vet op één deel zadenmix in volume voor een stevig klokje.

Hang het klokje op een plek die beschut is tegen regen — nat vet bederft sneller en een doorweekt klokje valt makkelijker uit elkaar. Een overkapping, dakrand of balkonscherm zijn goede opties. Houd minimaal twee meter afstand van ramen om aanvliegongelukken te voorkomen: vogels zien het glas niet en vliegen er regelmatig tegenaan.

Zorg dat de plek buiten het bereik van katten is — een vrij hangende plek aan een haak op de balkonleuning is veiliger dan een plek op de grond of op een lage rand. Vogels hebben ook een vrij vluchtpad nodig: hang het klokje niet in een hoek zonder uitweg.

De meest voorkomende oorzaak is te veel warmte op de uithardplek. Reuzel en kokosolie harden pas goed uit onder de 15 graden — een warme kamer, verwarmd bijgebouw of plek in de zon vertraagt het proces sterk. Zet de klokjes in een koele berging, op het balkon bij vriezend weer, of voor een kwartier in de vriezer.

Een tweede mogelijke oorzaak is te weinig vet ten opzichte van de zaden. Als de mix meer zaden dan vet bevat, harden de zaden niet samen tot één blok maar blijven ze los zitten. De verhouding twee delen vet op één deel zaden (in volume) geeft een stevig resultaat.

Een droog opgehangen klokje is bij koude temperaturen gemakkelijk twee tot vier weken houdbaar. Bij regen of temperaturen boven de 10 graden versnelt het bederf: het vet wordt ranzig en de zadenmix kan schimmelen. Verwijder een klokje zodra het zacht, vettig of muf ruikt.

Reinig de bloempot goed met heet water voor je hem opnieuw gebruikt — oude vetresten en vogeluitwerpselen kunnen schimmel- of bacteriegroei stimuleren in het nieuwe klokje. In december en januari, de drukste voederperiode, kan het zinvol zijn altijd een tweede klokje in reserve te hebben.

In stedelijke omgevingen in België en Nederland zijn in december koolmees, pimpelmees, huismus, roodborstje en vink de meest voorkomende bezoekers aan vogelvoer. Bij zachte winters kunnen ook bonte vliegenvangers en sijsjes opduiken. Merels bezoeken het voer minder aan een hangend klokje maar eten graag van gevallen zaden op de grond eronder.

Hoe meer groen er in de buurt is — bomen, struiken, balkonbakken met wintervaste planten — hoe meer soorten je kunt verwachten. Vogels zoeken dekking in de buurt van voedsel; een kale betonnen balkon zonder schuil- of zitmogelijkheden trekt minder aan dan een balkon met wat structuur.